Kwibuka 28: Busasamana hibutswe Jenoside yakorewe Abatutsi hanashyingurwa mu cyubahiro imibiri 179

Tariki ya 24 Mata 2022, Ku Rwibutso rwa Jenoside  yakorewe Abatutsi mu 1994 rw'Akarere ka Nyanza, habereye umuhango wo Kwibuka ku nshuro ya28 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 i Nyanza. Ni umuhango witabiriwe n'abayobozi batandukanye barimo:

Minisitiri w'Uburezi Dr Uwamariya Valentine akaba ari nawe wari umushyitsi mukuru, Minisitiri wa MINUBUMWE Dr Bizimana Jean Damascene, Visi Perezida wa Sena Hon. Nyirasafari Esperence, Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'Intara y'Amajyepfo Bwana Busabizwa Parfait,  Hon. Senateri Nkurunziza Innocent, Hon. Senateri Twahirwa André, Hon. Senateri Mureshyankwano M.Rose, Hon. Senateri Umuhire Adrie, Hon. Depite Nyirabega Eutalie, Hon. Depite Uwumuremyi  M. Claire, Hon. Depite Rutayisire Georgette,  Umuyobozi Nshingwabikorwa w'Akarere ka Kicukiro Madame Umutesi Solange,  Umuyobozi mukuru w'Ikigo cy'ubutaka Madame Mukamana Esperance, Umunyamabanga Mukuru wa RALGA Bwana Ngendahimana Ladislas, Perezida w'Inama Njyanama y'Akarere ka Nyanza Madame Mukagatare Judith wari kumwe n'abajyanama mu Nama Njyanama y'Akarere, Visi Meya ushinzwe imibereho myiza mu Karere ka Muhanga, Umuyobozi Nshingwabikorwa wungirije w'Akarere ka Nyarugenge,Uwuari uhagarariye Ibuka bwana Nkuranga Jean Pierre Abayobozi b'inzego z'umutekano mu Karere (Ingabo, Police, RIB, NISS na DASSO), bamwe mu miryango ifite ababo bashyinguye mu Rwibutso rwa Nyanza, inshuti, Abavandimwe n'abaturage.

Uyu munsi kandi hashyinguwe mu cyubahiro imibiri 179 harimo iyabonetse mishya n'iyimuwe ikuwe mu mva zo mu mirenge ya Busasamana, Mukingo na Kigoma. Urwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 rw'Akarere ka Nyanza rukaba ubu rushyinguwemo imibiri 24,683.

Mu ijambo ry'ikaze, Umuyobozi w'Akarere Bwana Ntazinda Erasme yashimiye abaje kwifatanya n'Akarere ka Nyanza anihanganisha kandi abarokotse, asaba ababyeyi kwigisha abana urukundo, bababwiza ukuri ku mateka ya jenoside, bakanabarinda ingengabitekerezo yayo.

Minisitiri w'ubumwe bw'abanyarwanda n'inshingano mbonera yagaragaje uko Jenoside yakorerwe Abatutsi yateguwe mu gihe kirekire n'uburyo yashyizwe mu bikorwa. Yakomeje yerekana uko ingengabitekerezo ya Jenoside yimakajwe mu nzego za Leta by'umwihariko i Nyanza mu cyahoze ari Komine Nyabisindu mu bigo bya Leta n'amashuri.

Mu buhamya bwe, Ingabire Liliane warokokeye i Busasamana yagaragaje inzira y'umusaraba yanyuzemo mu gihe cya Jenoside n'uko Umuryango wa Gatera n'Umugore we bamufashije kurokoka. Avuga ko iyo haba abantu benshi bameze nka Gatera n'Umugore we, Jenoside yakorewe Abatutsi itari gushoboka byanatamye abayobozi bashimira Gatera n'Umugore we.

Mu butumwa bwa Ibuka, Komeseri Nkuranga Jean Pierre yibanze ku kamaro ko kwibuka aho yavuze ko kwibuka ari umwanya mwiza wo gushimira Abatutsi babaye intwari ntibapfe nk'intama ahubwo bakirwanaho. Yashimiye kandi Abanyarwanda batahigwaga bahishe Abatutsi. Yakanguriye urubyiruko, kumenya amateka kuko bizabafasha kurwanya abayagoreka.

Mu ijambo ry'umushitsi mukuru akaba n'imboni y'Akarere muri Guverinoma Minisitiri Dr Uwamariya yihanganishije imiryango yabuze ababo muri Jenoside yakorewe  Abatutsi agaya abayiteguye bakanayishyira mu bikorwa aho yagize Ati: "Birababaje cyane kuko Jenoside yashobotse kubera abiyitaga intiti bari barize". yasabye Abarokotse,gukomera.

Umuhango wo Kwibuka wasojwe no gushyingura mu cyubahiro imibiri 179 mu Rwibutso rwa Nyanza, gushyiraho indabo no kunamira inzirakarengane zishyinguye muri uru Rwibutso. Muri uyu muhango kandi twifatanyije n'abahanzi badufashije kwibuka harimo Munyashoza Dieudonné Alias Mibirizi na Madame Nyiranyamibwa Suzanne.

Nyiranyamibwa n'Urubyiruko rwo muri DUGES mu ndirimbo nyanza ntuzazima

Abayobozi batandukanye bari baje gufata mu mugongo Abanyenyanza

Abasenateri barimo Hon. Mureshyankwano wahoze ari Guverineri w'Intara y'Amajyepfo bashyira indabo ku Rwibutso

Abadepite barimo Hon. Nyirabega Eutalie na Uwumuremyi Mari Claire bashyira indabo ku Rwibutso

Umuyobozi w'Akarere ashyira indabo ku Rwibutso

Minisitiri Dr Bizimana Jean Damascene ashyira indabo ku Rwibutso

Inzego zitandukanye zitabiriye uyu muhango

Minisitiri w'Uburezi Dr Uwamariya Valentine akaba n'imboni ya Guverinoma mu Karere ka Nyanza

Minisitiri Dr Uwamariya ageze ijwmbo ku bitabiriye