igitaramo  ndangamuco Nyarwanda ngarukamwaka gitegurwa n’Akarere ka Nyanza kizwi ku izina  ry‘I Nyanza Twataramye’ cyabaye ku nshuro yacyo ya 10 kibera ku Ngoro y'Amateka y'Abami mu Rukuri tariki ya 2 kanama 2024. Abayobozi batandukanye bacyitabiriye barahiganye mu bisakuzo binezeza abari bitabiriye iki gitaramo  gikundwa na benshi mu Rwanda.

Amateka agaragaza ko izina ryacyo rikomoka ku kirahiro cy’Umwami Mutara III Ruhahigwa, wajyaga agira ati’’ I Nyanza twaramye’’. Ni igitaramo cyaranzwe n’imbyino gakondo, imihamirizo y’intore, ibisakuzo n’ibindi byinshi byarangaga ibitaramo byo hambere. Mu gice cy’ibisakuzo, bamwe mu bayobozi b’uturere barimo Meya w’Akarere ka Nyanza, aka Ruhango ndetse n’aka Muhanga, tutibagiwe na bamwe mu bayobozi b’Ingabo na Polisi, bari mu bizihije iki gitaramo mu bisakuzo bitandukanye maze bishimisha abaturage benshi bari bakitabiriye barimo n’urubyiruko.

Mu basakuje harimo Umuyobozi w'Akarere ka Nyanza Ntazinda Erasme wasakuje uwa Ruhango Habarurema Valens ndatse uwa Muhanga Kayitare Jacqueline wasakuje n’undi mubyeyi wari witabiriye iki gitaramo. Bamwe mu rubyiruko rwari rwitabiriye iki gitaramo,babwiye IGIHE ko banyuzwe cyane no kubona abayobozi babaha urugero rwiza. Muhirwa Kevin w’imyaka 19, yavuze ko ibisakuzo yajyaga abyumva kuri radiyo, ngo nyuma yo kubona n’abayobozi basakuza byamushimishije. Ati "Jye mu muryango wanjye mvukamo, ibintu by’imigani n’ibisakuzo ubona nta muntu ubizi. Sinagerageza kujya mu bantu ngo nsakuze kuko bantsinda bose.’’ Muhirwa, yakomeje avuga ko agiye kugira umuhate wo kumenya ibisakuzo kugira ngo na we mu minsi iri imbere ashobora kuba yajya ajya mu ruhame agahangana n’abandi mu bisakuzo.

Mu ijambo rye, Minisitiri w’Ubutabera akaba n’Intumwa Nkuru ya Leta, Dr Ugirashebuja Emmanuel, yashimye abitabiriye iki gitaramo cyane cyane urubyiruko, abibutsa ko igitaramo ari kimwe mu bigize umuco nyarwanda. Ati "Igitaramo ni kimwe mu bigize umuco wacu w’abanyarwanda" Uyu muyobozi usanzwe ari n’imboni y’akarere ka Nyanza, yibukije ko ibitaramo nk’ibi ndetse n’Umuganura biri mu byo abakoloni bari baraciye mu Rwanda, kuko bari bazi neza ko ari byo bizatuma biborohera gutanya abanyarwanda.

Ati "Burya ushaka kugusenya, ahera ku rufatiro rwawe, agasenya umuco wawe. Twarabibonye, abakoloni ni byo bahereyeho. Bagiye babisimbuza iby’iwabo bidafite akamaro nk’ibyacu, murabizi byinshi nka za ‘boites de nuit’, n’ibindi. Gusa igishimishije ni uko hari amashami make y’umuco yasigaye ubu akaba yarongeye gushibuka, tukaba tubasha gutarama nk’uku.’’

Amateka y’u Rwanda, ashyira igitaramo mu bikorwa by’ingenzi umuryango wose wagiraga mu buzima bwawo, kuko wari umwanya mwiza ku bato n’abakuru. Cyafashaga abana kugaragaza impano zabo,kwiga ibintu bitandukanye babikesha ababyeyi babo, birimo nko kwivuga, gucirwa imigani, imbyino gakondo, kwiga ibisigo, ibisakuzo ndetse bakanamenyeraho ibisekuru byabo.

I Nyanza Twataramye ni igitaramo ndangamuco nyarwanda ngarukamwaka, gitegurwa n’Akarere ka Nyanza n’abafatanyabikorwa bako cyane cyane IntekoyUmuco. Kigamije kugaragaza ibyiza by’Umuco Nyarwanda, kuwigisha abakiri bato, kuwukumbuza abakuze, kuwusigasira ngo udacika no guhamya ko Nyanza ari Igicumbi cy’Umuco.

Minisitiri w'Ubutabera akaba  n'Intumwa Nkuru ya Leta ni we wari Umushyitsi mukuru muri iki gitaramo

Abasaza baciriye abana imigani nk'uko mu muco byagendaga

Inyambo, amahamba n'amazina y'inka byakumbuje byanejeje benshi mu bitabiriye igitaramo

Umukirigitananga Nzayiyesenga Sophie yasusurukije abitabiriye igitaramo

Minisitiri Ugirashebuja ahabwa inkuyo n'abatahira b'inyambo mu Rukari

Igitaramo cyitabiriwe n'abayobozi batandukanye by'umwihariko mu majyepfo

Amatorero arimo urugangazi n'indejuru yasusurukije abitabiriye igitaramo

Umunezero wasaze ibitabiriye igitaramo nabo barizihirwa