HIZIHIJWE UMUNSI MPUZAMAHANGA W’UMUGORE HASHIMANGIRWA URUHARE RWE MU ITERAMBERE

Ku bufatanye n’imiryango n’abafatanyabikorwa batandukanye barimo ActionAid, BRAC na Profemmes Twese Hamwe, mu Karere ka Nyanza hizihijwe Umunsi Mpuzamahanga w’Umugore ku nsanganyamatsiko igira iti: “Umugore ni Uw’Agaciro.” Ibirori byo ku rwego rw’Akarere byabereye mu murenge wa Rwabicuma, Akagari ka Mushirarungu, aho abaturage, abayobozi n’abafatanyabikorwa bahuriye hamwe bishimira intambwe yatewe mu guteza imbere abagore.

Iki gikorwa cyitabiriwe n’abadepite bo mu Ihuriro ry’Abanyarwandakazi mu Nteko Ishinga Amategeko, barimo Muhakwa Valens, Uwumuremyi Marie Claire na Kalisa Jean Sauveur. Hari kandi Umunyamabanga w’Inama Njyanama y’Akarere, inzego z’umutekano, Umuhuzabikorwa w’Inama y’Igihugu y’Abagore, uhagarariye ActionAid ndetse n’abandi bafatanyabikorwa mu iterambere.

Muri ibi birori, hamuritswe ibikorwa byagezweho mu iterambere ry’abagore mu nzego zitandukanye, hanatangwa ibihembo ku bagore bagaragaje ibikorwa by’indashyikirwa mu buhinzi, ubworozi n’imari. Mu bashimiwe harimo Kayitesi Immaculée, wongerera agaciro umukamo; Mukankusi Alphonsina, wateje imbere imibereho y’umuryango by’umwihariko mu buzima akanakorana neza n’ibigo by’imari; ndetse na Mukakarinda Lenatha, witeje imbere abikesha ubuhinzi bwa kijyambere. 

Mu ijambo ry’ikaze, Umuyobozi w’Akarere ka Nyanza Wungirije ushinzwe Imibereho Myiza y’Abaturage, Kayitesi Nadine, yashimye uruhare rw’abagore mu iterambere, anabashishikariza gukomeza gukoresha amahirwe bahabwa. Yashimangiye ko abagore bakwiye gukomeza kugira uruhare rugaragara mu guteza imbere imiryango yabo ndetse anabasezeranya ko Akarere kazakomeza kubashyigikira mu bikorwa biteza imbere imibereho myiza.

Mu rwego rwo guteza imbere imibereho myiza y’imiryango, imiryango 8 yorojwe inka, indi ihabwa inkunga igamije kuyifasha kwiteza imbere, mu gihe ku bufatanye na ActionAid imiryango 250 yahawe imbabura zirondereza ibicanwa kugira ngo bakomeze kubungabunga ibidukikije no kugabanya ikoreshwa ry’inkwi. Byongeye kandi, imiryango 17 yahawe ibigega bifata amazi, bigamije gufasha abaturage kubona amazi no kunoza isuku n’isukura.

Ibirori byaranaranzwe no gushyikiriza igikombe Ikipe y’umupira w’amaguru y’abagore y’Umurenge wa Rwabicuma, yatwaye amarushanwa ya Umurenge Kagame Cup ku rwego rw’Akarere muri uyu mwaka. Iki gikorwa cyashimangiye uruhare rw’abagore muri siporo, bikomoka kuri politiki y’imiyoborere myiza iyobowe na Paul Kagame, Perezida wa Repubulika y’u Rwanda.

Mu ijambo ry’umushyitsi mukuru, Depite Muhakwa Valens yashimangiye ko guteza imbere umugore ari inkingi ikomeye y’iterambere rirambye. Yasabye abagore gukomeza kwigirira icyizere, gukoresha amahirwe bahabwa no kugira uruhare rugaragara mu bukungu bw’igihugu, agaragaza ko iterambere ry’umugore rifite uruhare rukomeye mu iterambere ry’umuryango, Akarere n’igihugu muri rusange.

Ibirori byasojwe mu busabane hagati y’abitabiriye bose, mu mwuka w’ibyishimo no gushimira intambwe imaze guterwa mu guteza imbere umugore, ndetse hanashimangirwa ko ubufatanye n’imbaraga z’abagore bikomeje kuba umusingi w’iterambere rirambye.